Yazı, İmza ve Belge İncelemeleri

Yazı ve imza incelemesi; bir belge üzerindeki el yazısı, imza veya el ile yapılmış işaret ve eklerin kaynağına (yazara) ilişkin teknik değerlendirme yapar. Adli el yazısı incelemesinin amacı, yazarlık tespiti ve yazı izinin değerlendirilerek yazıların ve/veya imzanın karşılaştırılan kişinin elinden çıkıp çıkmadığını tespit etmektir.

Bu alanda uzman mütalaası, dosyanın ihtiyacına göre belgeye dayanarak hak iddia eden taraf veya tam tersi yazının ya da imzanın kendisine ait olmadığını belirten kişi/kurum tarafından talep edilebilir. Bu inceleme konusu HMK kapsamında yapılabileceği gibi ceza yargılamasında da CMK m.67/6, ilgililerin bilirkişi raporu hakkında veya yargılama konusu olayla ilgili bilimsel mütalaa alabilmesine imkân tanır.

Bu tür incelemeler, ceza yargılamasında kamu güvenine karşı suçlar bağlamında (resmî belgede sahtecilik, özel belgede sahtecilik) tartışma konusu olabilir.

Bu alanda "sonuç" çoğu zaman, materyalin niteliği ve karşılaştırma örneklerinin uygunluğuna göre değişkendir. ENFSI Best Practice Manual, karşılaştırmanın sağlıklı olabilmesi için bilinen örneklerin şu özellikleri taşıması gerektiğini vurgular:

• Yazı sistemi/yazı stili, belge bağlamı ve kullanılan yazım aracı ile uyumlu olmalı
• Sorgulanan metindeki karakterleri içermeli
• Yazanın doğal varyasyonunu gösterecek yeterli nicelikte olmalı
• Mümkünse tarih olarak yakın döneme ait olmalı

• Belgedeki imza/yazı, karşılaştırma örnekleriyle birlikte değerlendirildiğinde aynı kişi el ürünü olabilir mi?
• Belge üzerinde taklit/simülasyon, gizleme veya olağandışı yazım koşullarını düşündüren bulgular var mı?
• Dosyaya girmiş başka bilirkişi raporu, yöntem ve materyal yeterliliği açısından teknik olarak tutarlı mı?

• 1
  Sorulan sorular ve elde edilmiş inceleme ile mukayese örnekleri içeren evrak ön incelemeye alınır.
• 2
  Ön inceleme sonucunda uzman tarafından bilgilendirme ya da ön rapor düzenlenir: materyalin incelemeye elverişliliği, eksik/yetersiz örneklerin tespiti ve gerekirse ek materyal talebi.
• 3
  Ön inceleme sonucunda talep edilmesi durumunda nihai mütalaa düzenlenir.