Uzman Mütalaası
Yargısal süreçlerde bazı sorular, yalnızca hukuk bilgisiyle değil; özel ve teknik uzmanlık ile cevaplanabilir. Bu noktada iki kavram öne çıkar: bilirkişilik (yargı mercii tarafından görevlendirme) ve uzman görüşü/uzman mütalaası (tarafların uzmanından bilimsel mütalaa alması). HMK, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgi gerektiren hallerde bilirkişiye başvurulabileceğini düzenler.
Tıbbi Uygulama Hatası İddiası
Malpraktis davalarında standart tıbbi uygulamadan sapma, nedensellik ve bilimsel mütalaa
İncele →Maluliyet Değerlendirmesi
Meslekte kazanma gücü kaybı oranlarının belirlenmesi ve raporlanması
İncele →Toksik ve Yasaklı Maddeler
Analiz sonuçlarının adli toksikoloji açısından yorumlanması
İncele →Yazı, İmza ve Belge İncelemeleri
El yazısı, imza ve belge özgünlük incelemeleri; sahtecilik tespiti
İncele →İlliyet Değerlendirmesi
Olay–hastalık–ölüm sebebi illiyet bağının adli tıp açısından değerlendirilmesi
İncele →Yaralanmaların TCK Kapsamında Değerlendirilmesi
Yaralama suçlarının Türk Ceza Kanunu çerçevesinde adli tıp açısından raporlanması
İncele →Akıl Sağlığı Değerlendirmesi
Hukuki ve cezai ehliyet değerlendirmesi; adli psikiyatrik mütalaa
İncele →Bilirkişilik, mahkemenin özel veya teknik bilgi gerektiren bir konuda bilirkişinin oy ve görüşüne başvurmasıdır; genel hukuk bilgisiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye gidilemeyeceği açıkça düzenlenmiştir. Uzman mütalaası ise tarafların, yargılama konusu olayla ilgili olarak uzmanından bilimsel mütalaa alabilmesidir (HMK m.293).
Ceza yargılamasında da Cumhuriyet savcısı, katılan, şüpheli/sanık ve bunların vekil/müdafileri; yargılama konusu olayla ilgili olarak veya bilirkişi raporunun hazırlanmasında değerlendirilmek üzere ya da bilirkişi raporu hakkında uzmanından bilimsel mütalaa alabilir (CMK m.67/6).
1) Ön değerlendirme: İncelemenin sağlıklı yapılabilmesi için teknik sorular ile mevcut materyalin bu soruları yanıtlamaya elverişliliği netleştirilir.
2) Soruların belirlenmesi: HMK m.293 çerçevesinde sorular, olayın teknik yönünü hedeflemelidir. Dosyada "soru" net değilse, rapor da net olamaz.
3) Materyal teslimi ve inceleme: Olayın resmi kayıtları, görsel-belgesel materyal ve tıbbi belgeler analiz edilir.
4) Yazılı rapor: Kullanılan materyali, yöntemi, bulguları, tartışmayı ve sonucu açık biçimde içerir.
Uzman mütalaası sürecinde dosya içeriği yalnızca inceleme amacıyla kullanılır ve gizlilik esas alınır. Bilirkişilik faaliyetinde bilgi ve belgelerin gizliliğinin sağlanması ile bu yükümlülüğün görevin bitiminden sonra da devam etmesi açıkça düzenlenmiştir.